AI libraries rehberi

Yapay zeka kütüphanelerini kullanım alanlarına göre hızlı öğren.

42 yaygın kullanılan kütüphane: veri analizi, makine öğrenmesi, derin öğrenme, LLM, RAG, vektör arama, model servisleme ve MLOps.

Güncelleme: 23.07.2026

Seviye Seç

Başlangıçtan üretim seviyesine kadar AI araçlarını sırayla öğren.

Yeni Başlayan

Veri, Notebook ve İlk Model Kütüphaneleri

Yapay zekaya başlarken veri okuma, temizleme, görselleştirme, temel makine öğrenmesi ve hızlı demo arayüzleri için kullanılan kütüphaneler.

Hedef: veriyi anlayıp ilk modeli eğitmek ve küçük bir demo ekranı hazırlamak.
Sayısal hesaplama

NumPy

Vektör, matris, dizi işlemleri ve model öncesi sayısal dönüşümler için temel kütüphane.

Ne işlerde kullanılır?

Tablo veya görüntü verisini matematiksel forma getirirken kullanılır.

Mini kullanım akışı

Veriyi hazırla -> NumPy ile işlem/model adımını kur -> sonucu ölç -> gerekiyorsa API veya dashboard ile yayınla.

  • Önce küçük veriyle dene, sonra ölçeklendir.
  • Model metriğini iş hedefiyle birlikte değerlendir.
  • Gizli veri, lisans ve telif koşullarını canlıya geçmeden kontrol et.
Seviye: Yeni Başlayan • Alan: Sayısal hesaplama
Veri işleme

Pandas

CSV, Excel, SQL çıktısı ve tablo verisini okuma, temizleme, birleştirme ve analiz etme aracı.

Ne işlerde kullanılır?

Modelden önce veri kalitesini anlamak, eksik değerleri temizlemek ve özellik hazırlamak için kullanılır.

Mini kullanım akışı

Veriyi hazırla -> Pandas ile işlem/model adımını kur -> sonucu ölç -> gerekiyorsa API veya dashboard ile yayınla.

  • Önce küçük veriyle dene, sonra ölçeklendir.
  • Model metriğini iş hedefiyle birlikte değerlendir.
  • Gizli veri, lisans ve telif koşullarını canlıya geçmeden kontrol et.
Seviye: Yeni Başlayan • Alan: Veri işleme
Görselleştirme

Matplotlib

Çizgi, sütun, dağılım ve temel grafiklerle veriyi yorumlamayı sağlar.

Ne işlerde kullanılır?

Model performansını ve veri dağılımlarını hızlıca görmek gerektiğinde kullanılır.

Mini kullanım akışı

Veriyi hazırla -> Matplotlib ile işlem/model adımını kur -> sonucu ölç -> gerekiyorsa API veya dashboard ile yayınla.

  • Önce küçük veriyle dene, sonra ölçeklendir.
  • Model metriğini iş hedefiyle birlikte değerlendir.
  • Gizli veri, lisans ve telif koşullarını canlıya geçmeden kontrol et.
Seviye: Yeni Başlayan • Alan: Görselleştirme
İstatistiksel görselleştirme

Seaborn

Korelasyon, dağılım, kategori ve regresyon grafiklerini daha okunur üretir.

Ne işlerde kullanılır?

Keşifsel veri analizi sırasında örüntüleri hızlı görmek için kullanılır.

Mini kullanım akışı

Veriyi hazırla -> Seaborn ile işlem/model adımını kur -> sonucu ölç -> gerekiyorsa API veya dashboard ile yayınla.

  • Önce küçük veriyle dene, sonra ölçeklendir.
  • Model metriğini iş hedefiyle birlikte değerlendir.
  • Gizli veri, lisans ve telif koşullarını canlıya geçmeden kontrol et.
Seviye: Yeni Başlayan • Alan: İstatistiksel görselleştirme
Etkileşimli grafik

Plotly

Web uyumlu, yakınlaştırılabilir ve filtrelenebilir grafikler üretir.

Ne işlerde kullanılır?

Rapor, dashboard veya yönetici sunumunda etkileşimli çıktı gerektiğinde kullanılır.

Mini kullanım akışı

Veriyi hazırla -> Plotly ile işlem/model adımını kur -> sonucu ölç -> gerekiyorsa API veya dashboard ile yayınla.

  • Önce küçük veriyle dene, sonra ölçeklendir.
  • Model metriğini iş hedefiyle birlikte değerlendir.
  • Gizli veri, lisans ve telif koşullarını canlıya geçmeden kontrol et.
Seviye: Yeni Başlayan • Alan: Etkileşimli grafik
Deney ortamı

Jupyter Notebook

Kod, çıktı, grafik ve açıklamayı aynı dosyada tutan öğrenme ve deney ortamı.

Ne işlerde kullanılır?

Veri keşfi, eğitim notu ve model denemesi yapılırken kullanılır.

Mini kullanım akışı

Veriyi hazırla -> Jupyter Notebook ile işlem/model adımını kur -> sonucu ölç -> gerekiyorsa API veya dashboard ile yayınla.

  • Önce küçük veriyle dene, sonra ölçeklendir.
  • Model metriğini iş hedefiyle birlikte değerlendir.
  • Gizli veri, lisans ve telif koşullarını canlıya geçmeden kontrol et.
Seviye: Yeni Başlayan • Alan: Deney ortamı
Makine öğrenmesi

scikit-learn

Sınıflandırma, regresyon, kümeleme, pipeline, metrik ve model seçimi için standart araç seti.

Ne işlerde kullanılır?

Klasik ML projelerinde hızlı ve güvenilir başlangıç için kullanılır.

Mini kullanım akışı

Veriyi hazırla -> scikit-learn ile işlem/model adımını kur -> sonucu ölç -> gerekiyorsa API veya dashboard ile yayınla.

  • Önce küçük veriyle dene, sonra ölçeklendir.
  • Model metriğini iş hedefiyle birlikte değerlendir.
  • Gizli veri, lisans ve telif koşullarını canlıya geçmeden kontrol et.
Seviye: Yeni Başlayan • Alan: Makine öğrenmesi
İstatistiksel modelleme

Statsmodels

Regresyon, zaman serisi ve istatistiksel testlerde detaylı sonuç üretir.

Ne işlerde kullanılır?

Model katsayılarını ve istatistiksel anlamlılığı açıklamak gerektiğinde kullanılır.

Mini kullanım akışı

Veriyi hazırla -> Statsmodels ile işlem/model adımını kur -> sonucu ölç -> gerekiyorsa API veya dashboard ile yayınla.

  • Önce küçük veriyle dene, sonra ölçeklendir.
  • Model metriğini iş hedefiyle birlikte değerlendir.
  • Gizli veri, lisans ve telif koşullarını canlıya geçmeden kontrol et.
Seviye: Yeni Başlayan • Alan: İstatistiksel modelleme
Görüntü işleme

OpenCV

Görüntü okuma, filtreleme, nesne bulma, kamera ve video işlemleri için kullanılır.

Ne işlerde kullanılır?

OCR, kalite kontrol, belge ön işleme veya kamera tabanlı senaryolarda kullanılır.

Mini kullanım akışı

Veriyi hazırla -> OpenCV ile işlem/model adımını kur -> sonucu ölç -> gerekiyorsa API veya dashboard ile yayınla.

  • Önce küçük veriyle dene, sonra ölçeklendir.
  • Model metriğini iş hedefiyle birlikte değerlendir.
  • Gizli veri, lisans ve telif koşullarını canlıya geçmeden kontrol et.
Seviye: Yeni Başlayan • Alan: Görüntü işleme
Görüntü dosyası işleme

Pillow

Resim açma, kırpma, yeniden boyutlandırma ve format dönüştürme işlemleri yapar.

Ne işlerde kullanılır?

Modelden önce görsel veriyi basitçe hazırlamak için kullanılır.

Mini kullanım akışı

Veriyi hazırla -> Pillow ile işlem/model adımını kur -> sonucu ölç -> gerekiyorsa API veya dashboard ile yayınla.

  • Önce küçük veriyle dene, sonra ölçeklendir.
  • Model metriğini iş hedefiyle birlikte değerlendir.
  • Gizli veri, lisans ve telif koşullarını canlıya geçmeden kontrol et.
Seviye: Yeni Başlayan • Alan: Görüntü dosyası işleme
Hızlı veri uygulaması

Streamlit

Python koduyla hızlı dashboard ve model demo arayüzü üretir.

Ne işlerde kullanılır?

İç ekiplerin modeli tarayıcıdan test etmesi gerektiğinde kullanılır.

Mini kullanım akışı

Veriyi hazırla -> Streamlit ile işlem/model adımını kur -> sonucu ölç -> gerekiyorsa API veya dashboard ile yayınla.

  • Önce küçük veriyle dene, sonra ölçeklendir.
  • Model metriğini iş hedefiyle birlikte değerlendir.
  • Gizli veri, lisans ve telif koşullarını canlıya geçmeden kontrol et.
Seviye: Yeni Başlayan • Alan: Hızlı veri uygulaması
Model demo arayüzü

Gradio

Metin, görüntü, ses ve dosya girdili AI demo ekranlarını hızlı kurar.

Ne işlerde kullanılır?

LLM, görüntü veya ses modeli için paylaşılabilir demo gerektiğinde kullanılır.

Mini kullanım akışı

Veriyi hazırla -> Gradio ile işlem/model adımını kur -> sonucu ölç -> gerekiyorsa API veya dashboard ile yayınla.

  • Önce küçük veriyle dene, sonra ölçeklendir.
  • Model metriğini iş hedefiyle birlikte değerlendir.
  • Gizli veri, lisans ve telif koşullarını canlıya geçmeden kontrol et.
Seviye: Yeni Başlayan • Alan: Model demo arayüzü
Orta Seviye

LLM, NLP, Vektör Arama ve Uygulama Kütüphaneleri

Metin işleme, embedding, RAG, agent, vektör veritabanı ve üretken yapay zeka uygulamaları için pratikte sık kullanılan araçlar.

Hedef: dokümanlardan cevap veren, kaynaklı ve test edilebilir AI uygulaması kurmak.
NLP ve üretken AI

Transformers

Hugging Face ekosisteminde transformer tabanlı metin, görüntü ve ses modellerini kullanır.

Ne işlerde kullanılır?

Hazır modelle özetleme, sınıflandırma, çeviri veya metin üretimi yapılırken kullanılır.

Mini kullanım akışı

Veriyi hazırla -> Transformers ile işlem/model adımını kur -> sonucu ölç -> gerekiyorsa API veya dashboard ile yayınla.

  • Önce küçük veriyle dene, sonra ölçeklendir.
  • Model metriğini iş hedefiyle birlikte değerlendir.
  • Gizli veri, lisans ve telif koşullarını canlıya geçmeden kontrol et.
Seviye: Orta Seviye • Alan: NLP ve üretken AI
Embedding üretimi

Sentence Transformers

Metinleri vektöre çevirip benzerlik araması ve semantic search yapmayı sağlar.

Ne işlerde kullanılır?

RAG, doküman arama ve benzer kayıt bulma senaryolarında kullanılır.

Mini kullanım akışı

Veriyi hazırla -> Sentence Transformers ile işlem/model adımını kur -> sonucu ölç -> gerekiyorsa API veya dashboard ile yayınla.

  • Önce küçük veriyle dene, sonra ölçeklendir.
  • Model metriğini iş hedefiyle birlikte değerlendir.
  • Gizli veri, lisans ve telif koşullarını canlıya geçmeden kontrol et.
Seviye: Orta Seviye • Alan: Embedding üretimi
NLP işlem hattı

spaCy

Tokenization, entity recognition, dependency parsing ve metin ön işleme için hızlı NLP aracıdır.

Ne işlerde kullanılır?

Kurumsal metinlerden kişi, tarih, kurum veya özel terimleri çıkarmak için kullanılır.

Mini kullanım akışı

Veriyi hazırla -> spaCy ile işlem/model adımını kur -> sonucu ölç -> gerekiyorsa API veya dashboard ile yayınla.

  • Önce küçük veriyle dene, sonra ölçeklendir.
  • Model metriğini iş hedefiyle birlikte değerlendir.
  • Gizli veri, lisans ve telif koşullarını canlıya geçmeden kontrol et.
Seviye: Orta Seviye • Alan: NLP işlem hattı
NLP öğrenme ve klasik işlem

NLTK

Dil işleme algoritmaları, sözlükler ve eğitim amaçlı araçlar sağlar.

Ne işlerde kullanılır?

NLP temellerini öğrenirken veya klasik metin işleme adımlarında kullanılır.

Mini kullanım akışı

Veriyi hazırla -> NLTK ile işlem/model adımını kur -> sonucu ölç -> gerekiyorsa API veya dashboard ile yayınla.

  • Önce küçük veriyle dene, sonra ölçeklendir.
  • Model metriğini iş hedefiyle birlikte değerlendir.
  • Gizli veri, lisans ve telif koşullarını canlıya geçmeden kontrol et.
Seviye: Orta Seviye • Alan: NLP öğrenme ve klasik işlem
LLM uygulama çatısı

LangChain

Model, prompt, tool, retriever ve agent parçalarını uygulama akışına bağlar.

Ne işlerde kullanılır?

LLM tabanlı chatbot, agent veya RAG uygulaması geliştirirken kullanılır.

Mini kullanım akışı

Veriyi hazırla -> LangChain ile işlem/model adımını kur -> sonucu ölç -> gerekiyorsa API veya dashboard ile yayınla.

  • Önce küçük veriyle dene, sonra ölçeklendir.
  • Model metriğini iş hedefiyle birlikte değerlendir.
  • Gizli veri, lisans ve telif koşullarını canlıya geçmeden kontrol et.
Seviye: Orta Seviye • Alan: LLM uygulama çatısı
Veri ve RAG çatısı

LlamaIndex

Dokümanları yükleme, indeksleme, sorgulama ve kaynaklı cevap üretme için kullanılır.

Ne işlerde kullanılır?

Şirket dokümanlarından cevap veren bilgi asistanı kurulurken kullanılır.

Mini kullanım akışı

Veriyi hazırla -> LlamaIndex ile işlem/model adımını kur -> sonucu ölç -> gerekiyorsa API veya dashboard ile yayınla.

  • Önce küçük veriyle dene, sonra ölçeklendir.
  • Model metriğini iş hedefiyle birlikte değerlendir.
  • Gizli veri, lisans ve telif koşullarını canlıya geçmeden kontrol et.
Seviye: Orta Seviye • Alan: Veri ve RAG çatısı
Arama ve soru cevap

Haystack

Retriever, reader, generator ve pipeline mantığıyla arama tabanlı AI uygulamaları kurar.

Ne işlerde kullanılır?

Kurumsal arama, destek dokümanı ve soru-cevap sistemlerinde kullanılır.

Mini kullanım akışı

Veriyi hazırla -> Haystack ile işlem/model adımını kur -> sonucu ölç -> gerekiyorsa API veya dashboard ile yayınla.

  • Önce küçük veriyle dene, sonra ölçeklendir.
  • Model metriğini iş hedefiyle birlikte değerlendir.
  • Gizli veri, lisans ve telif koşullarını canlıya geçmeden kontrol et.
Seviye: Orta Seviye • Alan: Arama ve soru cevap
Vektör veritabanı

Chroma

Embedding saklama ve benzerlik arama için geliştirici dostu yerel/servis vektör deposu.

Ne işlerde kullanılır?

Küçük ve orta ölçekli RAG prototiplerinde kullanılır.

Mini kullanım akışı

Veriyi hazırla -> Chroma ile işlem/model adımını kur -> sonucu ölç -> gerekiyorsa API veya dashboard ile yayınla.

  • Önce küçük veriyle dene, sonra ölçeklendir.
  • Model metriğini iş hedefiyle birlikte değerlendir.
  • Gizli veri, lisans ve telif koşullarını canlıya geçmeden kontrol et.
Seviye: Orta Seviye • Alan: Vektör veritabanı
Vektör indeksleme

FAISS

Büyük vektör koleksiyonlarında hızlı benzerlik araması yapar.

Ne işlerde kullanılır?

Yüksek performanslı semantic search ve öneri sistemlerinde kullanılır.

Mini kullanım akışı

Veriyi hazırla -> FAISS ile işlem/model adımını kur -> sonucu ölç -> gerekiyorsa API veya dashboard ile yayınla.

  • Önce küçük veriyle dene, sonra ölçeklendir.
  • Model metriğini iş hedefiyle birlikte değerlendir.
  • Gizli veri, lisans ve telif koşullarını canlıya geçmeden kontrol et.
Seviye: Orta Seviye • Alan: Vektör indeksleme
Vektör veritabanı

Milvus

Ölçeklenebilir vektör arama, metadata filtresi ve üretim kullanımına uygun servis sağlar.

Ne işlerde kullanılır?

Büyük doküman setli kurumsal RAG sistemlerinde kullanılır.

Mini kullanım akışı

Veriyi hazırla -> Milvus ile işlem/model adımını kur -> sonucu ölç -> gerekiyorsa API veya dashboard ile yayınla.

  • Önce küçük veriyle dene, sonra ölçeklendir.
  • Model metriğini iş hedefiyle birlikte değerlendir.
  • Gizli veri, lisans ve telif koşullarını canlıya geçmeden kontrol et.
Seviye: Orta Seviye • Alan: Vektör veritabanı
Vektör arama platformu

Weaviate

Vektör arama, hibrit arama ve şema tabanlı bilgi saklama sunar.

Ne işlerde kullanılır?

Arama kalitesi ve metadata yönetimi önemli olduğunda kullanılır.

Mini kullanım akışı

Veriyi hazırla -> Weaviate ile işlem/model adımını kur -> sonucu ölç -> gerekiyorsa API veya dashboard ile yayınla.

  • Önce küçük veriyle dene, sonra ölçeklendir.
  • Model metriğini iş hedefiyle birlikte değerlendir.
  • Gizli veri, lisans ve telif koşullarını canlıya geçmeden kontrol et.
Seviye: Orta Seviye • Alan: Vektör arama platformu
Model API istemcisi

OpenAI SDK

LLM, embedding, görsel ve ses modellerini uygulamaya bağlamak için kullanılır.

Ne işlerde kullanılır?

Bulut model API ile üretken AI özelliği eklenecekse kullanılır.

Mini kullanım akışı

Veriyi hazırla -> OpenAI SDK ile işlem/model adımını kur -> sonucu ölç -> gerekiyorsa API veya dashboard ile yayınla.

  • Önce küçük veriyle dene, sonra ölçeklendir.
  • Model metriğini iş hedefiyle birlikte değerlendir.
  • Gizli veri, lisans ve telif koşullarını canlıya geçmeden kontrol et.
Seviye: Orta Seviye • Alan: Model API istemcisi
Yerel model çalıştırma

Ollama

Yerel makinede açık ağırlıklı modelleri kolay çalıştırma imkanı verir.

Ne işlerde kullanılır?

Gizlilik, offline test veya düşük maliyetli prototip gerektiğinde kullanılır.

Mini kullanım akışı

Veriyi hazırla -> Ollama ile işlem/model adımını kur -> sonucu ölç -> gerekiyorsa API veya dashboard ile yayınla.

  • Önce küçük veriyle dene, sonra ölçeklendir.
  • Model metriğini iş hedefiyle birlikte değerlendir.
  • Gizli veri, lisans ve telif koşullarını canlıya geçmeden kontrol et.
Seviye: Orta Seviye • Alan: Yerel model çalıştırma
Model ve veri merkezi

Hugging Face Hub

Model, tokenizer, dataset ve demo paylaşımı için yaygın platformdur.

Ne işlerde kullanılır?

Açık kaynak modelleri bulmak, indirmek ve yayınlamak için kullanılır.

Mini kullanım akışı

Veriyi hazırla -> Hugging Face Hub ile işlem/model adımını kur -> sonucu ölç -> gerekiyorsa API veya dashboard ile yayınla.

  • Önce küçük veriyle dene, sonra ölçeklendir.
  • Model metriğini iş hedefiyle birlikte değerlendir.
  • Gizli veri, lisans ve telif koşullarını canlıya geçmeden kontrol et.
Seviye: Orta Seviye • Alan: Model ve veri merkezi
Senior

Derin Öğrenme, MLOps, Dağıtım ve Optimizasyon

Üretim seviyesinde model eğitimi, takip, servisleme, hızlandırma, izleme ve sürdürülebilir AI mimarisi için kullanılan araçlar.

Hedef: modeli deneyden üretime taşıyıp ölçülebilir ve yönetilebilir hale getirmek.
Derin öğrenme

PyTorch

Esnek tensor işlemleri, neural network eğitimi ve araştırma/üretim model geliştirme sağlar.

Ne işlerde kullanılır?

Özel model mimarisi veya esnek eğitim döngüsü gerektiğinde kullanılır.

Mini kullanım akışı

Veriyi hazırla -> PyTorch ile işlem/model adımını kur -> sonucu ölç -> gerekiyorsa API veya dashboard ile yayınla.

  • Önce küçük veriyle dene, sonra ölçeklendir.
  • Model metriğini iş hedefiyle birlikte değerlendir.
  • Gizli veri, lisans ve telif koşullarını canlıya geçmeden kontrol et.
Seviye: Senior • Alan: Derin öğrenme
Derin öğrenme platformu

TensorFlow

Model eğitimi, dağıtımı ve mobil/servis senaryolarına uzanan geniş ekosistem sunar.

Ne işlerde kullanılır?

Kurumsal ölçekte eğitim ve farklı ortamlara dağıtım gerektiğinde kullanılır.

Mini kullanım akışı

Veriyi hazırla -> TensorFlow ile işlem/model adımını kur -> sonucu ölç -> gerekiyorsa API veya dashboard ile yayınla.

  • Önce küçük veriyle dene, sonra ölçeklendir.
  • Model metriğini iş hedefiyle birlikte değerlendir.
  • Gizli veri, lisans ve telif koşullarını canlıya geçmeden kontrol et.
Seviye: Senior • Alan: Derin öğrenme platformu
Yüksek seviye model API

Keras

Derin öğrenme modellerini daha hızlı ve okunur tanımlamayı sağlar.

Ne işlerde kullanılır?

Standart neural network modellerini hızlı denemek için kullanılır.

Mini kullanım akışı

Veriyi hazırla -> Keras ile işlem/model adımını kur -> sonucu ölç -> gerekiyorsa API veya dashboard ile yayınla.

  • Önce küçük veriyle dene, sonra ölçeklendir.
  • Model metriğini iş hedefiyle birlikte değerlendir.
  • Gizli veri, lisans ve telif koşullarını canlıya geçmeden kontrol et.
Seviye: Senior • Alan: Yüksek seviye model API
Gradient boosting

XGBoost

Tablo verisinde güçlü sınıflandırma ve regresyon performansı sağlar.

Ne işlerde kullanılır?

Kredi skoru, talep tahmini ve operasyonel tahmin problemlerinde kullanılır.

Mini kullanım akışı

Veriyi hazırla -> XGBoost ile işlem/model adımını kur -> sonucu ölç -> gerekiyorsa API veya dashboard ile yayınla.

  • Önce küçük veriyle dene, sonra ölçeklendir.
  • Model metriğini iş hedefiyle birlikte değerlendir.
  • Gizli veri, lisans ve telif koşullarını canlıya geçmeden kontrol et.
Seviye: Senior • Alan: Gradient boosting
Hızlı boosting

LightGBM

Büyük tablo verilerinde hızlı eğitim ve yüksek performans sunar.

Ne işlerde kullanılır?

Çok satırlı veri setlerinde düşük eğitim süresi gerektiğinde kullanılır.

Mini kullanım akışı

Veriyi hazırla -> LightGBM ile işlem/model adımını kur -> sonucu ölç -> gerekiyorsa API veya dashboard ile yayınla.

  • Önce küçük veriyle dene, sonra ölçeklendir.
  • Model metriğini iş hedefiyle birlikte değerlendir.
  • Gizli veri, lisans ve telif koşullarını canlıya geçmeden kontrol et.
Seviye: Senior • Alan: Hızlı boosting
Kategorik veri boosting

CatBoost

Kategorik değişkenlerle pratik çalışan gradient boosting kütüphanesi.

Ne işlerde kullanılır?

Kategori ağırlıklı tablo verilerinde az ön işleme ile güçlü sonuç almak için kullanılır.

Mini kullanım akışı

Veriyi hazırla -> CatBoost ile işlem/model adımını kur -> sonucu ölç -> gerekiyorsa API veya dashboard ile yayınla.

  • Önce küçük veriyle dene, sonra ölçeklendir.
  • Model metriğini iş hedefiyle birlikte değerlendir.
  • Gizli veri, lisans ve telif koşullarını canlıya geçmeden kontrol et.
Seviye: Senior • Alan: Kategorik veri boosting
Hiperparametre optimizasyonu

Optuna

Model parametrelerini otomatik deneyerek en iyi kombinasyonu arar.

Ne işlerde kullanılır?

Model performansını sistematik şekilde artırmak gerektiğinde kullanılır.

Mini kullanım akışı

Veriyi hazırla -> Optuna ile işlem/model adımını kur -> sonucu ölç -> gerekiyorsa API veya dashboard ile yayınla.

  • Önce küçük veriyle dene, sonra ölçeklendir.
  • Model metriğini iş hedefiyle birlikte değerlendir.
  • Gizli veri, lisans ve telif koşullarını canlıya geçmeden kontrol et.
Seviye: Senior • Alan: Hiperparametre optimizasyonu
Deney ve model yönetimi

MLflow

Deney kayıtları, parametreler, metrikler, model registry ve deploy takibi sağlar.

Ne işlerde kullanılır?

Model geliştirme sürecini izlenebilir ve tekrar üretilebilir yapmak için kullanılır.

Mini kullanım akışı

Veriyi hazırla -> MLflow ile işlem/model adımını kur -> sonucu ölç -> gerekiyorsa API veya dashboard ile yayınla.

  • Önce küçük veriyle dene, sonra ölçeklendir.
  • Model metriğini iş hedefiyle birlikte değerlendir.
  • Gizli veri, lisans ve telif koşullarını canlıya geçmeden kontrol et.
Seviye: Senior • Alan: Deney ve model yönetimi
Veri ve model versiyonlama

DVC

Veri seti, model dosyası ve pipeline versiyonlarını Git benzeri yönetir.

Ne işlerde kullanılır?

Aynı modelin hangi veriyle eğitildiğini kanıtlamak gerektiğinde kullanılır.

Mini kullanım akışı

Veriyi hazırla -> DVC ile işlem/model adımını kur -> sonucu ölç -> gerekiyorsa API veya dashboard ile yayınla.

  • Önce küçük veriyle dene, sonra ölçeklendir.
  • Model metriğini iş hedefiyle birlikte değerlendir.
  • Gizli veri, lisans ve telif koşullarını canlıya geçmeden kontrol et.
Seviye: Senior • Alan: Veri ve model versiyonlama
Dağıtık hesaplama

Ray

Model eğitimi, tuning ve paralel görevleri ölçeklendirmek için kullanılır.

Ne işlerde kullanılır?

Tek makinenin yetmediği eğitim veya veri işleme işlerinde kullanılır.

Mini kullanım akışı

Veriyi hazırla -> Ray ile işlem/model adımını kur -> sonucu ölç -> gerekiyorsa API veya dashboard ile yayınla.

  • Önce küçük veriyle dene, sonra ölçeklendir.
  • Model metriğini iş hedefiyle birlikte değerlendir.
  • Gizli veri, lisans ve telif koşullarını canlıya geçmeden kontrol et.
Seviye: Senior • Alan: Dağıtık hesaplama
Model API servisi

FastAPI

Python modellerini hızlı, tip güvenli ve performanslı REST API olarak sunar.

Ne işlerde kullanılır?

Modeli başka sistemlerin çağıracağı servis haline getirmek için kullanılır.

Mini kullanım akışı

Veriyi hazırla -> FastAPI ile işlem/model adımını kur -> sonucu ölç -> gerekiyorsa API veya dashboard ile yayınla.

  • Önce küçük veriyle dene, sonra ölçeklendir.
  • Model metriğini iş hedefiyle birlikte değerlendir.
  • Gizli veri, lisans ve telif koşullarını canlıya geçmeden kontrol et.
Seviye: Senior • Alan: Model API servisi
Model servisleme

BentoML

Model paketleme, servisleme ve deploy süreçlerini standartlaştırır.

Ne işlerde kullanılır?

Birden fazla modeli yönetilebilir servis olarak yayınlamak için kullanılır.

Mini kullanım akışı

Veriyi hazırla -> BentoML ile işlem/model adımını kur -> sonucu ölç -> gerekiyorsa API veya dashboard ile yayınla.

  • Önce küçük veriyle dene, sonra ölçeklendir.
  • Model metriğini iş hedefiyle birlikte değerlendir.
  • Gizli veri, lisans ve telif koşullarını canlıya geçmeden kontrol et.
Seviye: Senior • Alan: Model servisleme
Model değişim formatı

ONNX

Modelleri farklı framework ve runtime arasında taşımaya yardım eder.

Ne işlerde kullanılır?

Eğitilen modeli farklı ortamda hızlı inference için kullanmak gerektiğinde kullanılır.

Mini kullanım akışı

Veriyi hazırla -> ONNX ile işlem/model adımını kur -> sonucu ölç -> gerekiyorsa API veya dashboard ile yayınla.

  • Önce küçük veriyle dene, sonra ölçeklendir.
  • Model metriğini iş hedefiyle birlikte değerlendir.
  • Gizli veri, lisans ve telif koşullarını canlıya geçmeden kontrol et.
Seviye: Senior • Alan: Model değişim formatı
LLM inference

vLLM

Büyük dil modellerini yüksek throughput ile servis etmeye odaklanır.

Ne işlerde kullanılır?

Çok kullanıcılı LLM servislerinde performans gerektiğinde kullanılır.

Mini kullanım akışı

Veriyi hazırla -> vLLM ile işlem/model adımını kur -> sonucu ölç -> gerekiyorsa API veya dashboard ile yayınla.

  • Önce küçük veriyle dene, sonra ölçeklendir.
  • Model metriğini iş hedefiyle birlikte değerlendir.
  • Gizli veri, lisans ve telif koşullarını canlıya geçmeden kontrol et.
Seviye: Senior • Alan: LLM inference
GPU inference optimizasyonu

TensorRT

NVIDIA GPU üzerinde model çıkarımını hızlandırmak için kullanılır.

Ne işlerde kullanılır?

Gerçek zamanlı görüntü veya yüksek hacimli inference işlerinde kullanılır.

Mini kullanım akışı

Veriyi hazırla -> TensorRT ile işlem/model adımını kur -> sonucu ölç -> gerekiyorsa API veya dashboard ile yayınla.

  • Önce küçük veriyle dene, sonra ölçeklendir.
  • Model metriğini iş hedefiyle birlikte değerlendir.
  • Gizli veri, lisans ve telif koşullarını canlıya geçmeden kontrol et.
Seviye: Senior • Alan: GPU inference optimizasyonu
Model izleme

Evidently AI

Veri kayması, model performansı ve kalite raporları üretir.

Ne işlerde kullanılır?

Canlı modelin zamanla bozulup bozulmadığını takip etmek için kullanılır.

Mini kullanım akışı

Veriyi hazırla -> Evidently AI ile işlem/model adımını kur -> sonucu ölç -> gerekiyorsa API veya dashboard ile yayınla.

  • Önce küçük veriyle dene, sonra ölçeklendir.
  • Model metriğini iş hedefiyle birlikte değerlendir.
  • Gizli veri, lisans ve telif koşullarını canlıya geçmeden kontrol et.
Seviye: Senior • Alan: Model izleme

Hızlı Kütüphane İndeksi

Hangi araç hangi işe yarar?

NumPySayısal hesaplama: Vektör, matris, dizi işlemleri ve model öncesi sayısal dönüşümler için temel kütüphane.
PandasVeri işleme: CSV, Excel, SQL çıktısı ve tablo verisini okuma, temizleme, birleştirme ve analiz etme aracı.
MatplotlibGörselleştirme: Çizgi, sütun, dağılım ve temel grafiklerle veriyi yorumlamayı sağlar.
Seabornİstatistiksel görselleştirme: Korelasyon, dağılım, kategori ve regresyon grafiklerini daha okunur üretir.
PlotlyEtkileşimli grafik: Web uyumlu, yakınlaştırılabilir ve filtrelenebilir grafikler üretir.
Jupyter NotebookDeney ortamı: Kod, çıktı, grafik ve açıklamayı aynı dosyada tutan öğrenme ve deney ortamı.
scikit-learnMakine öğrenmesi: Sınıflandırma, regresyon, kümeleme, pipeline, metrik ve model seçimi için standart araç seti.
Statsmodelsİstatistiksel modelleme: Regresyon, zaman serisi ve istatistiksel testlerde detaylı sonuç üretir.
OpenCVGörüntü işleme: Görüntü okuma, filtreleme, nesne bulma, kamera ve video işlemleri için kullanılır.
PillowGörüntü dosyası işleme: Resim açma, kırpma, yeniden boyutlandırma ve format dönüştürme işlemleri yapar.
StreamlitHızlı veri uygulaması: Python koduyla hızlı dashboard ve model demo arayüzü üretir.
GradioModel demo arayüzü: Metin, görüntü, ses ve dosya girdili AI demo ekranlarını hızlı kurar.
TransformersNLP ve üretken AI: Hugging Face ekosisteminde transformer tabanlı metin, görüntü ve ses modellerini kullanır.
Sentence TransformersEmbedding üretimi: Metinleri vektöre çevirip benzerlik araması ve semantic search yapmayı sağlar.
spaCyNLP işlem hattı: Tokenization, entity recognition, dependency parsing ve metin ön işleme için hızlı NLP aracıdır.
NLTKNLP öğrenme ve klasik işlem: Dil işleme algoritmaları, sözlükler ve eğitim amaçlı araçlar sağlar.
LangChainLLM uygulama çatısı: Model, prompt, tool, retriever ve agent parçalarını uygulama akışına bağlar.
LlamaIndexVeri ve RAG çatısı: Dokümanları yükleme, indeksleme, sorgulama ve kaynaklı cevap üretme için kullanılır.
HaystackArama ve soru cevap: Retriever, reader, generator ve pipeline mantığıyla arama tabanlı AI uygulamaları kurar.
ChromaVektör veritabanı: Embedding saklama ve benzerlik arama için geliştirici dostu yerel/servis vektör deposu.
FAISSVektör indeksleme: Büyük vektör koleksiyonlarında hızlı benzerlik araması yapar.
MilvusVektör veritabanı: Ölçeklenebilir vektör arama, metadata filtresi ve üretim kullanımına uygun servis sağlar.
WeaviateVektör arama platformu: Vektör arama, hibrit arama ve şema tabanlı bilgi saklama sunar.
OpenAI SDKModel API istemcisi: LLM, embedding, görsel ve ses modellerini uygulamaya bağlamak için kullanılır.
OllamaYerel model çalıştırma: Yerel makinede açık ağırlıklı modelleri kolay çalıştırma imkanı verir.
Hugging Face HubModel ve veri merkezi: Model, tokenizer, dataset ve demo paylaşımı için yaygın platformdur.
PyTorchDerin öğrenme: Esnek tensor işlemleri, neural network eğitimi ve araştırma/üretim model geliştirme sağlar.
TensorFlowDerin öğrenme platformu: Model eğitimi, dağıtımı ve mobil/servis senaryolarına uzanan geniş ekosistem sunar.
KerasYüksek seviye model API: Derin öğrenme modellerini daha hızlı ve okunur tanımlamayı sağlar.
XGBoostGradient boosting: Tablo verisinde güçlü sınıflandırma ve regresyon performansı sağlar.
LightGBMHızlı boosting: Büyük tablo verilerinde hızlı eğitim ve yüksek performans sunar.
CatBoostKategorik veri boosting: Kategorik değişkenlerle pratik çalışan gradient boosting kütüphanesi.
OptunaHiperparametre optimizasyonu: Model parametrelerini otomatik deneyerek en iyi kombinasyonu arar.
MLflowDeney ve model yönetimi: Deney kayıtları, parametreler, metrikler, model registry ve deploy takibi sağlar.
DVCVeri ve model versiyonlama: Veri seti, model dosyası ve pipeline versiyonlarını Git benzeri yönetir.
RayDağıtık hesaplama: Model eğitimi, tuning ve paralel görevleri ölçeklendirmek için kullanılır.
FastAPIModel API servisi: Python modellerini hızlı, tip güvenli ve performanslı REST API olarak sunar.
BentoMLModel servisleme: Model paketleme, servisleme ve deploy süreçlerini standartlaştırır.
ONNXModel değişim formatı: Modelleri farklı framework ve runtime arasında taşımaya yardım eder.
vLLMLLM inference: Büyük dil modellerini yüksek throughput ile servis etmeye odaklanır.
TensorRTGPU inference optimizasyonu: NVIDIA GPU üzerinde model çıkarımını hızlandırmak için kullanılır.
Evidently AIModel izleme: Veri kayması, model performansı ve kalite raporları üretir.

Kütüphane Öğrenme Haritası

Projeye göre doğru araç seçimi.

Tablo verisi

Pandas + scikit-learn + XGBoost

Operasyon, finans, satış ve üretim verilerinde güçlü başlangıç kombinasyonudur.

Doküman asistanı

Transformers + LlamaIndex + Chroma

Dokümanları parçala, embedding üret, vektör veritabanında ara ve kaynaklı cevap ver.

Üretim AI

MLflow + FastAPI + Evidently AI

Deneyi kaydet, modeli servis et, canlı performansı ve veri kaymasını takip et.

Kullanım Görselleri

Özgün CSS diyagramlarıdır, telifli ekran görüntüsü içermez.

Makine Öğrenmesi Akışı

Pandasscikit-learnMLflowFastAPI

Veriyi temizle, modeli eğit, deneyi kaydet ve sonucu servis olarak yayınla.

RAG Asistan Katmanı

Doküman yüklemeEmbedding üretimiVektör aramaLLM ile cevapKaynak ve güven kontrolü

Kurumsal AI asistanlarında cevap kadar kaynak gösterimi ve erişim yetkisi de önemlidir.

Senior AI Mimarisi

DataTrainEvalRegistryAPIMonitorGuardrailAudit

Üretim yapay zekası sadece model değildir; veri, metrik, güvenlik, izleme ve bakım disiplinidir.

Kaynaklar

Resmi dokümanlara yönlendiren öğrenme bağlantıları.